1. Động kinh ở trẻ em có những dấu hiệu nào?
Không phải cơn động kinh nào cũng biểu hiện bằng co giật toàn thân.
Một số biểu hiện thường gặp:
-
Co giật toàn thân: Trẻ mất ý thức, gồng cứng hoặc giật tay chân.
-
Cơn vắng ý thức: Trẻ đột ngột nhìn đờ vài giây, không đáp ứng khi gọi, sau đó hoạt động bình thường.
-
Co giật khu trú: Chỉ giật một bên tay, chân hoặc một vùng cơ thể.
-
Cơn co cứng: Trẻ đột ngột gồng cứng người.
-
Cơn giật cơ: Xuất hiện những động tác giật cơ ngắn, bất ngờ.
Một số cơn có thể biểu hiện bằng hành vi bất thường, cảm giác lạ hoặc thay đổi ý thức mà không có co giật rõ ràng.
Không phải mọi biểu hiện giật mình hoặc co giật đều là động kinh.
2. Nguyên nhân động kinh ở trẻ em là gì?
Động kinh có thể liên quan đến:
-
Yếu tố di truyền.
-
Bất thường cấu trúc hoặc phát triển não.
-
Di chứng tổn thương não.
-
Một số bệnh lý chuyển hóa.
-
Nhiễm trùng hoặc tổn thương hệ thần kinh trung ương.
Trong nhiều trường hợp, chưa xác định được nguyên nhân cụ thể.
Đặc biệt, co giật do sốt thông thường không đồng nghĩa với bệnh động kinh.
3. Trẻ co giật một lần có phải động kinh không?
Không nhất thiết.
Một cơn co giật có thể xảy ra do sốt, hạ đường huyết, rối loạn điện giải hoặc những nguyên nhân cấp tính khác.
Chẩn đoán động kinh thường được đặt ra khi trẻ có ít nhất hai cơn động kinh không do yếu tố kích phát cấp tính, cách nhau trên 24 giờ.
Một số trường hợp chỉ có một cơn nhưng nguy cơ tái phát cao hoặc có hội chứng động kinh xác định vẫn có thể được chẩn đoán động kinh.
Vì vậy, trẻ xuất hiện cơn co giật lần đầu cần được bác sĩ đánh giá nguyên nhân.
4. Chẩn đoán động kinh ở trẻ em bằng cách nào?
Bác sĩ sẽ dựa vào:
-
Mô tả chi tiết cơn co giật.
-
Thời gian và tần suất xuất hiện.
-
Khám thần kinh và đánh giá phát triển.
-
Điện não đồ (EEG): Hỗ trợ xác định hoạt động điện bất thường và phân loại động kinh.
-
MRI não: Được chỉ định khi cần tìm nguyên nhân cấu trúc.
Điện não đồ bình thường không loại trừ hoàn toàn động kinh.
Nếu có thể, cha mẹ nên quay video cơn bất thường để bác sĩ đánh giá chính xác hơn.
5. Động kinh ở trẻ em có chữa khỏi được không?
Nhiều trẻ có thể kiểm soát tốt cơn động kinh bằng thuốc.
Khoảng hai phần ba người mắc động kinh có thể đạt được kiểm soát cơn lâu dài với điều trị phù hợp, nhưng kết quả ở từng trẻ phụ thuộc vào loại động kinh và nguyên nhân.
Một số hội chứng động kinh ở trẻ em có thể tự thuyên giảm khi trẻ lớn lên.
Tuy nhiên, cũng có những trường hợp cần điều trị kéo dài hoặc phối hợp nhiều phương pháp.
Điều trị có thể gồm:
-
Thuốc chống động kinh.
-
Chế độ ăn ketogenic trong một số trường hợp được chỉ định và giám sát chuyên khoa.
-
Phẫu thuật động kinh ở những trẻ phù hợp.
-
Các phương pháp điều trị chuyên sâu khác.
Không tự ý ngừng thuốc khi trẻ đã hết co giật, vì có thể làm cơn tái phát.
6. Khi trẻ lên cơn động kinh, cha mẹ cần làm gì?
Cha mẹ cần:
-
Đặt trẻ nằm ở nơi an toàn, tránh va đập.
-
Nếu trẻ mất ý thức và đang co giật, nhẹ nhàng cho trẻ nằm nghiêng khi có thể.
-
Không ghì giữ tay chân.
-
Không cho bất cứ vật gì vào miệng.
-
Không cho uống nước hoặc thuốc khi trẻ chưa tỉnh.
-
Theo dõi thời gian cơn co giật.
Gọi cấp cứu 115 nếu cơn co giật kéo dài từ 5 phút trở lên, trẻ khó thở, bị chấn thương nặng, các cơn liên tiếp không hồi tỉnh hoặc đây là cơn co giật đầu tiên cần đánh giá khẩn cấp.
Nếu trẻ đã có kế hoạch xử trí cơn co giật do bác sĩ hướng dẫn, cha mẹ cần thực hiện đúng kế hoạch đó.
Lời khuyên của bác sĩ: Động kinh ở trẻ em có chữa khỏi được không?
Cha mẹ hãy nhớ:
ĐỘNG KINH KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG CO GIẬT TOÀN THÂN.
CO GIẬT MỘT LẦN: Chưa đủ để kết luận trẻ mắc động kinh.
ĐIỆN NÃO ĐỒ: Là xét nghiệm hỗ trợ quan trọng nhưng không phải tiêu chuẩn duy nhất.
ĐIỀU TRỊ ĐÚNG: Nhiều trẻ có thể kiểm soát cơn tốt và phát triển bình thường.
KHÔNG TỰ Ý NGỪNG THUỐC: Dù trẻ đã hết cơn trong thời gian dài.
CO GIẬT TỪ 5 PHÚT TRỞ LÊN: Cần xử trí cấp cứu.
Phụ huynh không nên quá lo lắng khi con được chẩn đoán động kinh. Điều quan trọng là xác định đúng loại cơn, điều trị phù hợp và theo dõi định kỳ với bác sĩ chuyên khoa Thần kinh Nhi.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
