Vì sao trẻ ho dữ dội?
Vi khuẩn ho gà bám vào niêm mạc đường hô hấp và tiết độc tố, gây tổn thương niêm mạc và kích thích phản xạ ho.
Vì vậy, trẻ có thể:
- Ho liên tiếp nhiều tiếng trong một cơn.
- Đỏ hoặc tím mặt khi ho.
- Sau cơn có thể hít vào mạnh tạo tiếng “rít”.
- Nôn ói sau ho.
- Mệt nhiều sau mỗi cơn.
Đặc biệt, trẻ nhỏ có thể không có tiếng rít điển hình, mà biểu hiện bằng những cơn ngưng thở hoặc tím tái.
Tại sao nghe phổi có thể vẫn bình thường?
Ho gà chủ yếu gây kích thích mạnh đường hô hấp và phản xạ ho, chứ không phải lúc nào cũng gây tổn thương nhu mô phổi ngay từ đầu.
Do đó, giữa các cơn ho trẻ có thể tương đối ổn, nghe phổi chưa có ran rõ nhưng vẫn xuất hiện những cơn ho rất dữ dội.
Vì vậy, mức độ ho không phải lúc nào cũng tương ứng với mức độ bất thường khi nghe phổi.
Nếu bệnh gây biến chứng viêm phổi, lúc đó trẻ có thể xuất hiện thở nhanh, khó thở và các bất thường khi khám phổi.
Khi nào nên nghĩ đến ho gà?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu:
- Ho kéo dài và ngày càng thành từng cơn.
- Ho liên tục nhiều tiếng trong một cơn.
- Có tiếng rít khi hít vào sau cơn ho.
- Nôn sau ho.
- Trẻ tím tái hoặc ngưng thở trong cơn.
- Trong gia đình hoặc trường học có người ho kéo dài.
Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay?
Đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, cần đưa đến bệnh viện ngay nếu có:
- Ngưng thở.
- Tím môi hoặc tím mặt.
- Khó thở.
- Bú kém hoặc bỏ bú.
- Lừ đừ, kiệt sức sau những cơn ho.
- Co giật.
Trẻ sơ sinh mắc ho gà có nguy cơ biến chứng nặng cao hơn và đôi khi biểu hiện ban đầu chỉ là ngưng thở mà không ho điển hình.
Ho gà có phòng ngừa được không?
Có. Tiêm vắc xin có thành phần phòng ho gà đầy đủ và đúng lịch là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và đặc biệt giảm bệnh nặng ở trẻ nhỏ.
Lời khuyên của bác sĩ
Cha mẹ cần nhớ: trẻ ho dữ dội nhưng nghe phổi chưa có bất thường rõ không có nghĩa là bệnh nhẹ hoặc không có bệnh.
Nếu trẻ ho thành từng cơn liên tục, nôn sau ho, có tiếng rít khi hít vào hoặc đặc biệt có tím tái, ngưng thở, cần đưa trẻ đi khám sớm để được đánh giá và điều trị phù hợp.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
