Viêm da cơ địa ở trẻ em là gì?
Viêm da cơ địa là bệnh viêm da mạn tính liên quan đến nhiều yếu tố, trong đó có hàng rào bảo vệ da bị suy yếu và cơ địa dị ứng.
Da của trẻ dễ:
- Khô.
- Ngứa.
- Đỏ.
- Bong tróc.
- Nứt hoặc trầy xước do gãi.
Bệnh thường diễn tiến thành những giai đoạn:
DA ỔN → BÙNG PHÁT → ĐIỀU TRỊ → CẢI THIỆN → CÓ THỂ TÁI PHÁT.
Đặc điểm tái phát này là một phần tự nhiên của bệnh.
Vì sao viêm da cơ địa ở trẻ cứ tái đi tái lại?
Có nhiều yếu tố có thể làm bệnh bùng phát trở lại:
- Da khô.
- Thời tiết nóng hoặc quá khô.
- Mồ hôi.
- Xà phòng hoặc sản phẩm gây kích ứng.
- Quần áo thô ráp.
- Trẻ gãi nhiều.
- Nhiễm trùng da.
- Một số dị nguyên ở những trẻ có cơ địa nhạy cảm.
Ngoài ra, nhiều trường hợp tái phát vì cha mẹ ngưng dưỡng ẩm ngay khi da vừa hết đỏ, trong khi hàng rào bảo vệ da vẫn cần được chăm sóc lâu dài.
Viêm da cơ địa ở trẻ có chữa dứt điểm được không?
Không nên hiểu điều trị viêm da cơ địa là dùng một đợt thuốc rồi bệnh sẽ không bao giờ trở lại.
Mục tiêu điều trị thực tế là:
- Giảm ngứa.
- Làm hết hoặc giảm tổn thương da.
- Phục hồi hàng rào bảo vệ da.
- Kéo dài thời gian da ổn định.
- Giảm số lần tái phát.
- Ngăn ngừa nhiễm trùng.
- Giúp trẻ ngủ, ăn uống và sinh hoạt bình thường.
Nhiều trẻ có triệu chứng giảm rõ khi lớn lên, nhưng diễn tiến khác nhau ở từng bé.
Dưỡng ẩm có quan trọng trong điều trị chàm ở trẻ không?
Rất quan trọng.
Dưỡng ẩm là một trong những nền tảng của điều trị viêm da cơ địa.
Dưỡng ẩm giúp:
- Giảm khô da.
- Phục hồi hàng rào bảo vệ da.
- Giảm ngứa.
- Hạn chế nứt da.
- Giảm nguy cơ bùng phát trở lại.
Quan trọng nhất là dưỡng ẩm không chỉ dùng khi trẻ đang nổi chàm.
Ngay cả khi da đã đẹp trở lại, cha mẹ vẫn nên duy trì dưỡng ẩm thường xuyên để giúp da ổn định lâu hơn.
Khi trẻ bị chàm đỏ và ngứa nhiều nên làm gì?
Khi bệnh bùng phát, chỉ dưỡng ẩm đôi khi không đủ.
Bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống viêm tại chỗ, thường gặp là corticosteroid bôi với mức độ phù hợp với tuổi, vị trí và mức độ tổn thương.
Mục tiêu là kiểm soát viêm sớm để trẻ:
- Giảm đỏ.
- Giảm ngứa.
- Ít gãi.
- Hạn chế tổn thương da lan rộng.
Thuốc corticosteroid bôi là một trong những phương pháp điều trị chuẩn của viêm da cơ địa khi sử dụng đúng chỉ định.
Thuốc corticoid bôi có làm mỏng da trẻ không?
Đây là điều rất nhiều cha mẹ lo lắng.
Corticosteroid bôi có thể gây tác dụng phụ nếu sử dụng sai thuốc, sai vị trí, quá mạnh hoặc kéo dài không đúng cách.
Tuy nhiên, khi bác sĩ lựa chọn đúng loại thuốc, đúng mức độ mạnh và hướng dẫn thời gian sử dụng phù hợp, đây là phương pháp điều trị hiệu quả cho những đợt viêm da cơ địa bùng phát.
Vì sợ corticoid mà không điều trị đủ, để trẻ ngứa và gãi kéo dài cũng có thể khiến da tổn thương nặng hơn.
Có phải trẻ bị viêm da cơ địa là do dị ứng thức ăn?
Không phải lúc nào cũng vậy.
Viêm da cơ địa không đồng nghĩa với dị ứng thức ăn.
Không nên tự ý kiêng hàng loạt:
- Sữa.
- Trứng.
- Hải sản.
- Thịt bò.
- Hoặc nhiều loại thực phẩm khác
chỉ vì trẻ đang bị chàm.
Việc kiêng khem không cần thiết có thể khiến khẩu phần của trẻ mất cân đối và ảnh hưởng đến tăng trưởng.
Nếu trẻ có biểu hiện rõ ràng gợi ý dị ứng thức ăn sau khi ăn một thực phẩm cụ thể, bác sĩ sẽ đánh giá thêm.
Làm sao chăm sóc trẻ viêm da cơ địa tại nhà?
Cha mẹ nên:
- Dưỡng ẩm đều đặn mỗi ngày.
- Tắm bằng nước ấm vừa, không quá nóng.
- Không tắm quá lâu.
- Dùng sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, không hương liệu nếu phù hợp.
- Mặc quần áo mềm, thoáng.
- Hạn chế để trẻ quá nóng và đổ nhiều mồ hôi.
- Giữ móng tay ngắn để hạn chế trầy xước khi gãi.
- Tránh những sản phẩm đã biết làm da trẻ kích ứng.
- Điều trị đợt bùng phát sớm theo hướng dẫn của bác sĩ.
Khi nào viêm da cơ địa ở trẻ cần đi khám?
Nên đưa trẻ đi khám nếu:
- Da đỏ, ngứa nhiều và lan rộng.
- Trẻ mất ngủ nhiều vì ngứa.
- Dưỡng ẩm nhưng không cải thiện.
- Bệnh tái phát liên tục.
- Cần sử dụng thuốc bôi thường xuyên.
- Tổn thương ở mặt, quanh mắt hoặc vùng da nhạy cảm.
- Bệnh ảnh hưởng rõ đến ăn ngủ và sinh hoạt.
Dấu hiệu nào gợi ý chàm bị nhiễm trùng?
Da viêm và bị trẻ gãi nhiều có thể dễ nhiễm trùng hơn.
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu vùng chàm:
- Đỏ tăng nhanh.
- Đau hoặc nóng hơn.
- Chảy dịch hoặc có mủ.
- Đóng vảy bất thường.
- Lan nhanh.
- Trẻ kèm sốt hoặc mệt.
Khi đó trẻ có thể cần được đánh giá nhiễm trùng da và điều trị phù hợp.
Làm sao hạn chế viêm da cơ địa tái phát?
Cha mẹ hãy nhớ 3 nguyên tắc:
DƯỠNG ẨM ĐỀU – ĐIỀU TRỊ VIÊM SỚM – TRÁNH YẾU TỐ KÍCH ỨNG.
Một sai lầm thường gặp là:
DA HẾT ĐỎ → NGƯNG TẤT CẢ CHĂM SÓC → DA KHÔ TRỞ LẠI → CHÀM LẠI BÙNG PHÁT.
Ngay cả khi da đã ổn, việc duy trì chăm sóc hàng rào bảo vệ da vẫn rất quan trọng.
Lời khuyên của bác sĩ
Cha mẹ hãy nhớ:
VIÊM DA CƠ ĐỊA LÀ BỆNH CÓ XU HƯỚNG TÁI PHÁT – KHÔNG PHẢI CỨ TÁI PHÁT LÀ ĐIỀU TRỊ THẤT BẠI.
Mục tiêu không phải là tìm một loại thuốc bôi để “chữa một lần rồi hết vĩnh viễn”, mà là:
GIỮ DA ĐỦ ẨM – KIỂM SOÁT VIÊM SỚM – GIẢM NGỨA – KÉO DÀI THỜI GIAN KHÔNG BÙNG PHÁT.
Nếu trẻ bị chàm tái đi tái lại nhiều lần, ngứa nhiều hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ, cha mẹ nên đưa bé đi khám để xây dựng một kế hoạch chăm sóc và điều trị lâu dài, thay vì chỉ xử lý từng đợt khi da đã bùng phát nặng.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
