Viêm não và viêm màng não khác nhau thế nào?
- Viêm màng não là tình trạng viêm các màng bao quanh não và tủy sống.
- Viêm não là tình trạng viêm trực tiếp mô não.
Hai bệnh có thể có nhiều triệu chứng giống nhau và đôi khi xảy ra đồng thời. Việc chẩn đoán chính xác cần được thực hiện tại bệnh viện.
Những dấu hiệu cha mẹ cần chú ý
Ở trẻ lớn, bệnh có thể biểu hiện:
- Sốt cao.
- Đau đầu nhiều.
- Nôn ói, đặc biệt nôn kèm đau đầu.
- Cứng cổ hoặc đau khi cúi cổ.
- Sợ ánh sáng.
- Mệt nhiều, ngủ nhiều bất thường.
- Lú lẫn, thay đổi hành vi.
- Co giật.
Ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh, triệu chứng đôi khi không điển hình. Cha mẹ cần chú ý khi trẻ:
- Sốt hoặc thân nhiệt bất thường.
- Bú kém, bỏ bú.
- Quấy khóc liên tục, khó dỗ.
- Ngủ li bì, khó đánh thức.
- Nôn ói nhiều.
- Thóp phồng.
- Co giật.
Khi nào phải đưa trẻ đến bệnh viện ngay?
Cha mẹ không nên chờ đủ các triệu chứng mới đưa trẻ đi khám.
Cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu trẻ sốt kèm một trong những biểu hiện:
- Đau đầu dữ dội hoặc cứng cổ.
- Lừ đừ, khó đánh thức.
- Lú lẫn hoặc thay đổi ý thức.
- Co giật.
- Nôn ói nhiều kèm đau đầu.
- Yếu tay chân hoặc đi đứng bất thường.
- Ban đỏ tím hoặc xuất huyết trên da không mất khi ấn.
- Trẻ sơ sinh sốt kèm bỏ bú, li bì hoặc quấy khóc bất thường.
Đặc biệt, sốt kèm thay đổi tri giác hoặc co giật là dấu hiệu cần được đánh giá cấp cứu.
Có thể tự theo dõi và điều trị tại nhà không?
Không nên nếu nghi ngờ viêm não hoặc viêm màng não.
Trẻ cần được bác sĩ khám và có thể phải làm xét nghiệm máu, chọc dò dịch não tủy hoặc các xét nghiệm hình ảnh tùy trường hợp.
Đặc biệt, viêm màng não do vi khuẩn là một cấp cứu y khoa, cần được điều trị kháng sinh sớm tại bệnh viện.
Có thể phòng bệnh không?
Một số nguyên nhân gây viêm não – viêm màng não có thể phòng ngừa bằng tiêm chủng, như:
- Hib.
- Phế cầu.
- Não mô cầu.
- Sởi – quai bị – rubella.
- Viêm não Nhật Bản.
Cha mẹ nên cho trẻ tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch.
Lời khuyên của bác sĩ
Phần lớn trẻ sốt, đau đầu hoặc nôn ói không phải đều bị viêm não – viêm màng não. Tuy nhiên, điều quan trọng là nhận biết những dấu hiệu bất thường đi kèm.
Cha mẹ hãy nhớ:
Sốt + đau đầu nhiều/cứng cổ + nôn ói + lừ đừ/thay đổi ý thức + co giật → cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay.
Với viêm não – viêm màng não, phát hiện và điều trị sớm có ý nghĩa rất quan trọng trong việc giảm nguy cơ biến chứng và di chứng thần kinh.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
