1. Chỉ số LEU trong nước tiểu là gì?
LEU (Leukocyte esterase) là chỉ số phản ánh sự hiện diện của men bạch cầu trong nước tiểu.
Kết quả thường được ghi:
-
Âm tính (-): Không phát hiện men bạch cầu.
-
Dương tính (+), (++), (+++): Phát hiện men bạch cầu ở các mức độ khác nhau.
LEU dương tính có thể gặp trong:
-
Nhiễm trùng đường tiết niệu.
-
Tình trạng viêm đường tiết niệu.
-
Mẫu nước tiểu bị nhiễm bẩn khi lấy.
LEU dương tính không đồng nghĩa chắc chắn trẻ bị nhiễm trùng tiểu.
2. Chỉ số Nitrite (NIT) dương tính có ý nghĩa gì?
Nitrite là chất được tạo ra khi một số vi khuẩn chuyển nitrate trong nước tiểu thành nitrite.
-
NIT dương tính: Gợi ý có vi khuẩn trong nước tiểu, đặc biệt khi trẻ có triệu chứng nhiễm trùng tiểu.
-
NIT âm tính: Không loại trừ nhiễm trùng tiểu.
Ở trẻ nhỏ, NIT có thể âm tính dù đang nhiễm trùng vì trẻ đi tiểu thường xuyên, khiến nước tiểu không lưu đủ lâu trong bàng quang.
Ngoài ra, không phải loại vi khuẩn nào cũng tạo ra nitrite.
3. LEU và Nitrite cùng dương tính có phải nhiễm trùng tiểu không?
Khi LEU và NIT cùng dương tính, khả năng nhiễm trùng đường tiết niệu tăng lên đáng kể, đặc biệt nếu trẻ có các triệu chứng:
-
Sốt không rõ nguyên nhân.
-
Tiểu buốt, tiểu rắt hoặc tiểu nhiều lần.
-
Đau bụng dưới hoặc đau vùng hông lưng.
-
Trẻ nhỏ bú kém, quấy khóc, nôn ói hoặc sốt.
Tuy nhiên, bác sĩ vẫn cần đánh giá triệu chứng, chất lượng mẫu nước tiểu và cân nhắc cấy nước tiểu để xác định bệnh.
4. Khi nào trẻ cần cấy nước tiểu?
Cấy nước tiểu giúp xác định vi khuẩn gây bệnh và hỗ trợ lựa chọn kháng sinh phù hợp.
Bác sĩ thường cân nhắc cấy nước tiểu khi:
-
Nghi ngờ nhiễm trùng tiểu ở trẻ nhỏ có sốt.
-
LEU hoặc NIT dương tính kèm triệu chứng phù hợp.
-
Trẻ nhiễm trùng tiểu tái phát.
-
Trẻ có dấu hiệu nhiễm trùng nặng hoặc bệnh lý tiết niệu.
Nếu nghi ngờ nhiễm trùng tiểu, nên lấy mẫu cấy trước khi sử dụng kháng sinh, nếu điều kiện lâm sàng cho phép.
Đặc biệt, ở trẻ chưa tự đi tiểu được, mẫu lấy bằng túi dán có nguy cơ nhiễm bẩn cao và không phù hợp để khẳng định nhiễm trùng tiểu qua kết quả cấy dương tính.
5. LEU dương tính có cần uống kháng sinh ngay không?
Không phải cứ LEU dương tính là cần dùng kháng sinh.
Bác sĩ cần phân biệt nhiễm trùng tiểu thực sự với tình trạng mẫu nhiễm bẩn hoặc có vi khuẩn trong nước tiểu nhưng không gây bệnh.
Nếu trẻ được chẩn đoán nhiễm trùng tiểu, bác sĩ sẽ lựa chọn kháng sinh phù hợp với độ tuổi, mức độ bệnh và kết quả cấy khi có.
Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám sớm nếu trẻ sốt kèm tiểu buốt, đau hông lưng, nôn nhiều hoặc mệt rõ. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C trở lên cần được đánh giá y tế khẩn.
Lời khuyên của bác sĩ: LEU và Nitrite dương tính ở trẻ em có nguy hiểm không?
Cha mẹ hãy nhớ:
LEU DƯƠNG TÍNH: Gợi ý có bạch cầu trong nước tiểu, chưa chắc nhiễm trùng.
NIT DƯƠNG TÍNH: Gợi ý sự hiện diện của một số vi khuẩn.
LEU VÀ NIT CÙNG DƯƠNG TÍNH: Làm tăng khả năng nhiễm trùng đường tiết niệu.
NIT ÂM TÍNH: Không loại trừ nhiễm trùng tiểu.
KHÔNG TỰ Ý DÙNG KHÁNG SINH chỉ dựa vào kết quả que thử nước tiểu.
Khi nghi ngờ nhiễm trùng tiểu ở trẻ em, việc lấy mẫu đúng cách, đánh giá triệu chứng và cấy nước tiểu khi có chỉ định là rất quan trọng để chẩn đoán và điều trị chính xác.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
