Trẻ nhỏ con nhưng vẫn bình thường khi nào?
Một trẻ có thể chỉ thuộc nhóm vóc dáng nhỏ nếu:
- Cân nặng và chiều cao thấp hơn một số bạn cùng tuổi nhưng vẫn tăng đều.
- Đường tăng trưởng của trẻ duy trì ổn định theo thời gian.
- Trẻ ăn uống, vận động và phát triển bình thường.
- Không sụt cân hoặc đứng cân kéo dài.
- Cha mẹ cũng có vóc dáng nhỏ.
Điều quan trọng không phải trẻ đứng thứ mấy so với các bạn, mà là trẻ có đang phát triển theo đúng “đường đi” của mình hay không.
Khi nào nghĩ đến suy dinh dưỡng?
Cần lưu ý nếu trẻ:
- Cân nặng hoặc chiều cao thấp rõ so với tuổi.
- Không tăng cân trong thời gian dài hoặc bị sụt cân.
- Đường tăng trưởng đi xuống qua nhiều lần đo.
- Gầy đi rõ rệt.
- Biếng ăn kéo dài.
- Hay tiêu chảy, nôn ói hoặc mắc bệnh kéo dài.
- Mệt, ít hoạt động hoặc có dấu hiệu thiếu vi chất.
Bác sĩ sẽ dựa vào cân nặng, chiều cao và các chỉ số tăng trưởng theo tuổi để xác định trẻ có suy dinh dưỡng hay không.
Không nên chỉ nhìn vào cân nặng
Một con số cân nặng đơn lẻ chưa đủ để kết luận.
Cần đánh giá:
- Cân nặng theo tuổi.
- Chiều cao theo tuổi.
- Cân nặng theo chiều cao hoặc BMI theo tuổi.
- Quan trọng nhất là diễn tiến trên biểu đồ tăng trưởng qua nhiều tháng.
Ví dụ, một bé luôn nằm ở nhóm thấp nhưng vẫn tăng trưởng đều có thể hoàn toàn khỏe mạnh. Ngược lại, một bé trước đây phát triển tốt nhưng cân nặng liên tục tụt qua các đường tăng trưởng lại cần được đánh giá sớm.
Khi nào nên đưa trẻ đi khám dinh dưỡng?
Nên đưa trẻ đi khám nếu:
- Đứng cân hoặc sụt cân kéo dài.
- Chiều cao tăng chậm.
- Đường tăng trưởng đi xuống.
- Trẻ biếng ăn kéo dài.
- Cha mẹ cảm thấy trẻ ngày càng gầy hoặc yếu hơn.
Lời khuyên của bác sĩ
Cha mẹ hãy nhớ:
Nhỏ con không đồng nghĩa với suy dinh dưỡng.
Đừng chỉ so sánh con mình với những trẻ khác. Điều quan trọng hơn là theo dõi cân nặng, chiều cao và tốc độ tăng trưởng của chính trẻ theo thời gian.
Nếu trẻ nhỏ nhưng vẫn khỏe, phát triển đều và đường tăng trưởng ổn định thì có thể chỉ là vóc dáng nhỏ. Nhưng nếu trẻ đứng cân, sụt cân hoặc đường tăng trưởng đi xuống, nên được khám dinh dưỡng để tìm nguyên nhân và can thiệp sớm.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
