1. Tiểu máu đại thể ở trẻ em có dấu hiệu gì?
Trẻ có thể xuất hiện:
-
Nước tiểu đỏ hoặc hồng: Có thể gặp trong nhiễm trùng tiểu, sỏi tiết niệu.
-
Nước tiểu nâu như nước trà: Gợi ý bệnh lý cầu thận.
-
Tiểu buốt, tiểu rắt: Thường gặp trong nhiễm trùng tiểu.
-
Đau bụng, đau hông lưng: Có thể liên quan đến sỏi hoặc bệnh đường tiết niệu.
-
Phù, tiểu ít, tăng huyết áp: Gợi ý tổn thương cầu thận.
Lưu ý: Nước tiểu màu đỏ không phải lúc nào cũng do máu. Một số thực phẩm hoặc thuốc cũng có thể làm đổi màu nước tiểu.
2. Nguyên nhân tiểu máu đại thể ở trẻ em là gì?
Những nguyên nhân thường gặp:
-
Nhiễm trùng đường tiết niệu: Có thể kèm sốt, tiểu buốt.
-
Viêm cầu thận cấp: Thường gây nước tiểu nâu đỏ, phù, tăng huyết áp.
-
Bệnh thận IgA: Có thể gây tiểu máu tái phát, đôi khi xuất hiện cùng đợt nhiễm trùng hô hấp.
-
Sỏi tiết niệu, tăng calci niệu: Có thể gây đau bụng, đau hông lưng.
-
Chấn thương: Sau té ngã hoặc va đập vùng bụng, lưng.
-
Nguyên nhân khác: Dị dạng đường tiết niệu, bệnh thận di truyền.
Không phải trẻ tiểu máu đều bị viêm cầu thận hoặc suy thận.
3. Tiểu máu đại thể cần làm xét nghiệm gì?
Tùy tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định:
-
Tổng phân tích nước tiểu: Xác định hồng cầu, protein niệu.
-
Soi cặn lắng nước tiểu: Tìm hồng cầu biến dạng, trụ hồng cầu.
-
Cấy nước tiểu: Khi nghi nhiễm trùng.
-
Creatinine máu: Đánh giá chức năng thận.
-
C3, C4, ASO: Khi nghi viêm cầu thận.
-
Siêu âm thận – tiết niệu: Phát hiện sỏi hoặc bất thường cấu trúc.
Một số trường hợp cần sinh thiết thận, nhưng không phải trẻ tiểu máu đại thể nào cũng cần sinh thiết.
4. Tiểu máu đại thể ở trẻ em điều trị như thế nào?
Điều trị tùy nguyên nhân:
-
Nhiễm trùng tiểu: Kháng sinh khi có chỉ định.
-
Viêm cầu thận: Theo dõi huyết áp, protein niệu, chức năng thận và điều trị phù hợp.
-
Sỏi tiết niệu: Điều trị theo kích thước, vị trí và mức độ tắc nghẽn.
-
Chấn thương: Đánh giá và xử trí theo mức độ tổn thương.
Không tự ý dùng kháng sinh hoặc thuốc cầm máu khi chưa xác định nguyên nhân.
5. Khi nào trẻ tiểu máu đại thể cần đi khám ngay?
Trẻ có nước tiểu đỏ nghi do máu cần được khám sớm, kể cả khi không đau.
Cần cấp cứu nếu trẻ có:
-
Tiểu rất ít hoặc bí tiểu.
-
Tiểu nhiều máu, có cục máu đông.
-
Phù nhiều, đau đầu dữ dội hoặc tăng huyết áp.
-
Đau bụng, đau hông lưng dữ dội.
-
Sốt cao, mệt nhiều.
-
Tiểu máu sau chấn thương vùng bụng hoặc lưng.
Lời khuyên của bác sĩ: Tiểu máu đại thể ở trẻ em có nguy hiểm không?
Cha mẹ hãy nhớ:
NƯỚC TIỂU ĐỎ: Cần xét nghiệm để xác định có máu hay không.
TIỂU MÁU CÓ NHIỀU NGUYÊN NHÂN: Từ nhiễm trùng tiểu, sỏi đến viêm cầu thận.
PHÙ, TĂNG HUYẾT ÁP, TIỂU ÍT: Là những dấu hiệu cảnh báo tổn thương thận.
KHÔNG TỰ Ý ĐIỀU TRỊ: Cần xác định nguyên nhân trước khi sử dụng thuốc.
PHÁT HIỆN SỚM VÀ THEO DÕI ĐÚNG giúp hạn chế nguy cơ bỏ sót bệnh lý thận quan trọng ở trẻ em.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
