Vì sao trẻ béo phì vẫn có thể thiếu vi chất?
1. Ăn nhiều thực phẩm giàu năng lượng nhưng nghèo dinh dưỡng
Trẻ có thể thường xuyên ăn:
- Thức ăn nhanh, đồ chiên.
- Bánh kẹo.
- Nước ngọt, trà sữa.
- Thực phẩm chế biến sẵn.
Những thực phẩm này cung cấp nhiều năng lượng, đường và chất béo nhưng có thể không cung cấp đầy đủ sắt, kẽm, vitamin D và nhiều vi chất khác.
2. Ăn ít rau, trái cây và thực phẩm đa dạng
Một số trẻ béo phì ăn rất nhiều nhưng khẩu phần lại đơn điệu: nhiều cơm, thịt, thức ăn chiên nhưng ít rau, trái cây, cá và các nguồn thực phẩm đa dạng.
Kết quả là năng lượng dư nhưng chất lượng dinh dưỡng lại chưa tốt.
3. Béo phì có thể ảnh hưởng đến tình trạng một số vi chất
Béo phì thường đi kèm tình trạng viêm mức độ thấp kéo dài và những thay đổi chuyển hóa trong cơ thể. Điều này có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa hoặc đánh giá tình trạng của một số vi chất, chẳng hạn sắt và vitamin D.
Vì vậy, không thể nhìn vào cân nặng để kết luận trẻ “đủ chất”.
Trẻ béo phì thường cần chú ý vi chất nào?
Tùy chế độ ăn và từng trẻ, bác sĩ có thể quan tâm đến:
- Sắt.
- Vitamin D.
- Canxi.
- Kẽm.
- Một số vitamin và khoáng chất khác.
Không phải trẻ béo phì nào cũng cần xét nghiệm hoặc bổ sung tất cả các vi chất. Việc bổ sung nên dựa trên khẩu phần ăn, triệu chứng và đánh giá của bác sĩ.
Cha mẹ nên làm gì?
Mục tiêu không chỉ là giảm lượng thức ăn mà quan trọng hơn là nâng chất lượng bữa ăn:
- Tăng rau củ và trái cây nguyên quả.
- Ăn đủ nguồn đạm như cá, thịt nạc, trứng, đậu.
- Hạn chế nước ngọt, bánh kẹo và thức ăn nhanh.
- Ưu tiên thực phẩm ít chế biến.
- Duy trì vận động và ngủ đủ giấc.
Không nên tự ý bắt trẻ ăn kiêng quá mức vì có thể làm tình trạng thiếu vi chất nặng hơn.
Lời khuyên của bác sĩ
Cha mẹ hãy nhớ:
Béo phì là thừa năng lượng, không có nghĩa là thừa tất cả chất dinh dưỡng.
Một trẻ hoàn toàn có thể thừa cân nhưng vẫn thiếu sắt, vitamin D hoặc các vi chất khác nếu chế độ ăn không cân đối.
Vì vậy, điều trị béo phì ở trẻ không đơn giản là “ăn ít lại”, mà cần hướng đến:
Đủ chất – đúng khẩu phần – vận động đều – kiểm soát cân nặng nhưng vẫn đảm bảo tăng trưởng.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
